Sklep został przeniesiony na adres sklepw.pl

Sklepw  Narzędzia do Warsztatu tylko tutaj  kupisz

Spawanie metoda MMA

Spawanie elektrodą otuloną - metoda MMA

Spawanie łukowe  elektrodą otuloną nazywane jest również  metodą MMA (Manual Arc Welding) i jest to najstarsza i najbardziej uniwersalna metoda spawania łukowego.

W metodzie MMA wykorzystywana jest  elektroda otulona, która składa się z metalowego rdzenia pokrytego sprasowaną otuliną. Pomiędzy końcem elektrody a spawanym materiałem wytwarzany jest łuk elektryczny. Zajarzenie łuku ma charakter kontaktowy poprzez dotknięcie końca elektrody do materiału spawanego. Elektroda topi się i krople stopionego metalu elektrody przenoszone są poprzez łuk do płynnego jeziorka spawanego metalu tworząc po ostygnięciu spoinę. Spawacz dosuwa elektrodę w miarę jej stapiania do spawanego przedmiotu tak aby utrzymać łuk o stałej długości i jednocześnie przesuwa jej topiący się koniec wzdłuż linii spawania. Topiąca się otulina elektrody wydziela gazy, które chronią płynny metal przed wpływem atmosfery a następnie krzepnie i tworzy na powierzchni jeziorka żużel, który chroni krzepnący metal spoiny przed wpływem otoczenia. Po ułożeniu jednego ściegu żużel należy mechanicznie usunąć.

Podstawowa różnica w stosunku do innych metod spawania polega na tym, że w metodzie MMA elekroda ulega skróceniu. W metodzie TIG oraz MIG/MAG długość elektrody pozostaje przez cały czas niezmieniona i odległość pomiędzy uchwytem a elementem spawanym jest przez cały czas stała. W metodzie MMA, aby utrzymać stałą odległość pomiędzy elektrodą a jeziorkiem spawalniczym, uchwyt elektrody musi być przez cały czas przesuwany w kierunku spawanego elementu co powoduje, że umiejętności spawacza odgrywają szczególną rolę.

 

Cechy użytkowe metody spawania elektrodą otuloną

  • Zalety:
    • możliwość spawania różnych rodzajów i gatunków metali i stopów: stale niestopowe i stopowe, żeliwa, nikiel, miedź i jej stopy,
    • możliwość spawania w każdej pozycji, w warunkach polowych (przy niewielkim wietrze), na wysokościach a nawet pod wodą,
    • wysoka jakość spoin, dobre własności mechaniczne,
    • możliwość spawania cienkich elementów (praktycznie od 1,5mm) i grubych (spoiny o grubościach powyżej 4mm zaleca się wykonywać wielowarstwowo),
    • wykorzystywanie prostych w obsłudze, łatwo przenośnych i stosunkowo tanich urządzeń do spawania MMA.
  • Wady:
    • niska wydajność spawania (ok. 1-5 kg stopiwa/godz.), szczególnie dokuczliwa przy spawaniu grubych elementów,
    • mała prędkość spawania (ok. 0,1-0,4 m/min.),
    • konieczność usuwania żużla i wymiany elektrod co dodatkowo zmniejsza wydajność procesu,
    • jakość spoin mocno uzależniona od umiejętności spawacza,
    • duża wrażliwość na wilgoć – szczególnie elektrod zasadowych,
    • stosunkowo duży koszt materiałów spawalniczych (elektrod) w porównaniu do innych metod,
    • duża ilość wydzielanych gazów i dymów spawalniczych.

 

Zastosowanie metody spawania elektrodą otuloną

spawanie elektrodą otuloną jest stosowane we wszystkich warunkach i dlatego jest najbardziej uniwersalną metodą w całej branży spawalniczej. Metoda MMA to metoda uniwersalna ze względu na gatunek spawanej stali, rodzaj konstrukcji, pozycję i miejsce spawania. 
Główne zastosowanie to spawanie konstrukcji stalowych w przemyśle stoczniowym i w większości branż produkcyjnych, spawanie rurociągów, w pracach instalacyjnych na budowach, spawanie w warunkach polowych i na wysokościach oraz w miejscach o utrudnionym dostępie. Jest to również ulubiona metoda hobbystów oraz małych warsztatów naprawczych.


Technika spawania MMA

17-09-2009

 

Stanowisko do elektrycznego spawania elektrodą otuloną

W skład stanowiska do spawania elektrodą otuloną wchodzi:

  • Źródło prądu stałego lub przemiennego wraz z układem sterowania. Popularne nazwy to: spawarka, spawarka MMA, transformator spawalniczy, prostownik spawalniczy, inwertor spawalniczy.
  • przewód z uchwytem elektrodowym doprowadzającym prąd spawania do elektrody,
  • przewód masowy z zaciskiem łączący spawany przedmiot ze źródłem prądu.

 

Jak spawać metodą MMA - podstawowe informacje

Przed przystąpieniem do spawania zaleca się dokładne sprawdzenie stanu źródła, kabli, uchwytu elektrody oraz zacisku masy. Jeżeli źródło wyposażone jest w pulpit sterowniczy lub system zdalnego sterowania, ich funkcjonowanie również powinno zostać sprawdzone. Ponadto należy zweryfikować prawidłowość doboru gatunku i średnicy elektrody pod kątem zastosowania. Otulina elektrody nie może być naruszona.

Spawaniezostaje zainicjowane przez uderzenie elektrodą spawalniczą w rowek spawalniczy. Następnie należy elektrodę cofnąć, nie powodując nadmiernego wydłużenia łuku i przemieszczać ją powoli i równomiernie, przez cały czas obserwując powierzchnię powstałego jeziorka spawalniczego. Elektrodę spawalniczą należy przesuwać uchwytem pochylonym w przód - w kierunku zgodnym z kierunkiem spawania. Warstwa żużla jest widoczna za jeziorkiem spawalniczym. Odległość linii żużla od jeziorka spawalniczego może być regulowana prądem spawania oraz kątem pochylenia uchwytu spawalniczego.

Podczas spawania należy koncentrować się na długości łuku, która powinna być jak najmniejsza. Długość łuku w trakcie spawania może łatwo wzrosnąć w miarę zużywania się elektrody. Początkowo, panowanie nad ruchem elektrody może być nieco utrudnione, lecz w miarę praktyki staje się to łatwiejsze.

Po zużyciu elektrody, należy usunąć żużel ze spoiny i wyczyścić ją szczotką stalową. Zajarzenie łuku w kolejnej elektrodzie należy rozpocząć w miejscu znajdującym się nieznacznie przed wykonanym odcinkiem spoiny, następnie należy ją cofnąć do tego odcinka spoiny i kontynuować proces spawania.

Aby zakończyć kładzenie spoiny należy nieco cofnąć elektrodę wzdłuż wykonanego łączenia, a następnie odsunąć ją zdecydowanym ruchem.

 

Podstawowe parametry procesu spawania elektrodą otuloną

  • Rodzaj i biegunowość prądu spawania - proces spawania metodą MMA może odbywać się prądem stałym lub przemiennym o częstotliwości sieciowej 50Hz. Rodzaj prądu dobierany jest do gatunku użytej elektrody. Na opakowaniach elektrod producenci podają rodzaj i biegunowość prądu jaki należy wybrać dla danego typu elektrod.
    Przy spawaniu prądem stałym ilość ciepła na biegunie dodatnim stanowi około 70% całkowitego ciepła wydzielanego w łuku. Tak więc biegunowość ma wpływ na prędkość stapiania elektrody i głębokość wtopienia.
    Przy spawaniu prądem przemiennym ilość ciepła wydzielana jest równomiernie ale łuk jest mniej stabilny.
  • Natężenie  prądu spawania - jest parametrem bezpośrednio regulowanym w spawarce. Wartość natężenia prądu spawania dobierana jest w zależności od średnicy elektrody, jej gatunku i pozycji spawania. W przybliżeniu wartość prądu spawania w amperach można dobrać ze wzoru  Isp=(30÷40)×d, gdzie d jest średnicą elektrody w milimetrach. Mniejsze wartości dobiera się podczas wykonywania pierwszego ściegu i podczas spawania w pozycjach przymusowych: pułapowej, naściennej.
    Zbyt niskie natężenie powoduje niestabilność łuku, natomiast za wysokie natężenie prądu powoduje nadmierny rozprysk i zbytnie przegrzewanie i uszkadzanie otuliny elektrody.
  • Rodzaj i średnica elektrody - Średnicę elektrody otulonej dobiera się w zależności od grubości spawanego elementu bądź spoiny, pozycji spawania natomiast typ elektrody od rodzaju spawanego materiału. 
    W praktyce elektrody otulone posiadają średnicę rdzenia od 1,6mm do 6,0mm. Średnica elektrody powinna być mniejsza od grubości spawanego materiału. Przykładowe grubości materiału spawane elektrodami o różnych średnicach:
    - Ø1,6mm - 1,5÷2,5mm
    - Ø2,0mm - 2,5÷3,5mm
    - Ø2,5mm - 3,0÷5,5mm
    - Ø3,2mm - 4,0÷6,5mm
    - Ø4,0mm - 6,0÷9,0mm
    - Ø5,0mm - 7,5÷10mm
    - Ø6,0mm - 9,0÷12mm

    Trzeba pamiętać o tym, że średnica elektrody otulonej decyduje m.in. o gęstości prądu spawania. Ma to bezpośredni wpływ na kształt spoiny i głębokość jej wtopienia. Wpływa także na możliwości spawania w pozycjach przymusowych. Zwiększenie średnicy elektrody, przy stałym natężeniu prądu, powoduje obniżenie głębokości wtopienia, przy jednoczesnym zwiększeniu szerokości spoiny. Prawidłowe dobieranie średnic elektrod wymaga pewnego doświadczenia.



  • Prędkość spawania - prędkość spawania to szybkość przemieszczania końca elektrody z jarzącym się łukiem. Prędkość zależy od wielu czynników i prawidłowy jej dobór zależy od umiejętności spawacza. Zbyt duża prędkość powoduje tworzenie wąskiej i nieregularnej spoiny. Zbyt mała prędkość powoduje tworzenie spoiny zbyt wysokiej i szerokiej oraz nawet przepalenie złącza.
  • Tor ruchu elektrody - podstawą jest ruch prostoliniowy końca elektrody, jednak przy spawaniu elementów o większych grubościach, w których jest konieczność ułożenia wielu warstw spoiny, celowe jest prowadzenie elektrody tzw. zakosami aby uzyskać pełny przetop a następnie prawidłowo wypełnić spoinę.
  • Pochylenie elektrody - pochylenie elektrody w stosunki do kierunku spawania wpływa na głębokość wtopienia oraz na szerokość i kształt spoiny.
    Pochylenie w kierunku zgodnym do kierunku spawania daje większą głębokość wtopienia przy mniejszej szerokości i wysokości lica. Ponadto takie ustawienie dobrze chroni obszar spawania przed wpływem atmosfery.
    Pochylenie w kierunku przeciwnym do kierunku spawania daje mniejszą głębokość wtopienia przy większej szerokości i wysokości lica co umożliwia spawanie materiałów o mniejszej grubości.

 

Wskazówki technologiczne

Spawanie ręczne elektrodą otuloną umożliwia wykonanie złączy różnego typu: doczołowych, teowych, narożnych, krzyżowych, zakładkowych, nakładkowych i otworowych. Złącza mogą powstawać w różnych pozycjach. Normalne grubości elementów spawanych są rzędu 1÷2 mm dla spawania jednym przejściem i 3,0÷10,0 mm dla spawania wielościegowego. W zależności od grubości łączonych elementów ich brzegi muszą być przed spawaniem odpowiednio przygotowane. Tylko takie przygotowanie zapewni prawidłowe wykonanie połączenia i wysoką wydajność spawania. Głębokość wtopienia elektrod otulonych, przy nominalnym natężeniu prądu spawania, wynosi zwykle około 3,0mm i do tej grubości złącza spawać można bez ukosowania. Większe grubości blach powinny być ukosowane dwustronnie lub jednostronnie. Brzegi materiału można ukosować na kształt: V, X, U, Y i 2U. Przed spawaniem brzegi łączonych elementów powinny być zawsze dokładnie oczyszczone z zanieczyszczeń. W innym razie może dojść do obniżenia jakości złącza. Szczególnie niebezpieczne w tym względzie są zanieczyszczenia pochodzące z resztek smarów, farb i lakierów. Ukosować brzegi łączonych elementów można przez cięcie tlenem, plazmowo lub poprzez obróbkę mechaniczną. Zachowanie stałej geometrii złącza i odstępu łączonych przedmiotów w czasie spawania zapewni mocowanie elementów w zaciskach spawalniczych lub wykonanie spoin szczepnych. Ich długość powinna wynosić 15-30mm z odstępem około 30 grubości łączonych przedmiotów. Grubość spoin szczepnych nie powinna przekraczać 1/3 przekroju spoiny. Podczas wykonywania złącza spoiny szczepne należy dokładnie przetopić.

 

Elektrody otulone

17-09-2009

 

 

Budowa elektrody otulonej

Elektroda otulona używana w ręcznym spawaniu łukowym składa się z metalowego  rdzenia pokrytego specjalną  otuliną. Norma PN-EN 20544 „Spoiwo do spawania ręcznego. Wymagania dotyczące wymiarów” precyzuje wymiary stosowanych elektrod.  Średnica elektrody jest średnicą jej rdzenia i są stosowane następujące rozmiary: 1.6, 2.0, 2.5, 3.25, 4.0, 5.0, 6.0 mm. Długość elektrod zależy od ich średnicy i stosowane są długości: 250, 300, 350, 400 i 450 mm. Grubość otulin może być różna, ale w większości przypadków stanowi 60% rdzenia elektrody.

 

Zadania otuliny elektrody

Otulina elektrody posiada różnorodny skład chemiczny i różną grubość. Skład chemiczny otuliny w sposób zasadniczy wpływa na skład chemiczny spoiny. Otulina ma duże znaczenie w zapewnieniu powstającemu połączeniu odpowiedniej jakości i wytrzymałości. Otulina zbudowana jest z mieszaniny rozdrobnionych różnorodnych składników mineralnych i organicznych, żelazostopów oraz metali. Dodawanie proszku żelaza pozwala na zwiększenie stopiwa. Ta jednorodna mieszanina powiązana jest ze sobą substancją wiążącą.

Najważniejsze zadania otuliny to:

  • wytworzenie gazowej osłony łuku i ochrona przed dostępem powietrza atmosferycznego,
  • ułatwienie zainicjowania łuku i stabilizowanie łuku podczas spawania, co zmniejsza rozpryski,
  • wprowadzanie pierwiastków odtleniających i wiążących azot,
  • tworzenie żużlowej powłoki nad ciekłym jeziorkiem i krzepnącą spoiną co zabezpiecza krzepnącą spoinę przed dostępem powietrza, opóźnia stygnięcie i wzbogaca skład chemiczny spoiny.

 

Rodzaje elektrod otulonych

  • elektrody o otulinie rutylowej (R) - to najbardziej popularne elektrody ogólnego stosowania. Ich stosowanie jest uniwersalne, łatwe, stosunkowo wydajne i pozwalają na spawanie niemal we wszystkich pozycjach z wyjątkiem pionowej z góry w dół. Elektrodami rutylowymi można spawać elementy cienkie. Uzyskuje się spoiny o gładkiej powierzchni, estetyczne a proces jest stabilny i powstaje mała ilość rozprysków, zaś żużel jest łatwy do usunięcia. Elektrodami rutylowymi można spawać prądem przemiennym lub stałym o biegunowości ujemnej (minus na elektrodzie). Przy prawidłowym przechowywaniu elektrody rutylowe nie wymagają suszenia przed spawaniem.
  • elektrody o otulinie zasadowej (B) - pozwalają na uzyskanie bardzo dobrych właściwości mechanicznych spoin dzięki wysokiej plastyczności stopiwa, również w niskiej temperaturze. Można nimi spawać we wszystkich pozycjach z wyjątkiem pionowej z góry w dół. Elektrodami zasadowymi spawa się prądem stałym z biegunowością dodatnią na elektrodzie. Elektrody zasadowe wymagają suszenia przed spawaniem przez około 1-3h w temperaturze około 300÷350°C chyba, że zostały dostarczone w specjalnych opakowaniach próżniowych (vacuum pack) po wysuszeniu u producenta.
  • elektrody o otulinie celulozowej (C) - pozwalają na spawanie w trudnych warunkach montażowych w terenie. Można nimi spawać we wszystkich pozycjach w tym szczególnie w pozycji pionowej z góry w dół. Elektrody celulozowe nie są wrażliwe na jakość przygotowania złącza i umożliwiają spawanie z dużą wydajnością. Elektrodami celulozowymi można spawać prądem przemiennym lub stałym o biegunowości dodatniej (plus na elektrodzie). Elektrody te nie wymagają suszenia przed spawaniem.
  • elektrody o otulinie kwaśnej (A) - pozwalają na uzyskanie spoin o gładkim, płaskim licu o przeciętnych własnościach mechanicznych. Można nimi spawać w pozycji podolnej, nabocznej i warunkowo w pozycjach przymusowych. Elektrodami kwaśnymi można spawać prądem przemiennym lub stałym o biegunowości ujemnej (minus na elektrodzie). Przy prawidłowym przechowywaniu elektrody kwaśne nie wymagają suszenia przed spawaniem.
  • elektrody specjalne - oprócz w/w rodzajów otulin dostępne są również otuliny specjalne: RA – otulina rutylowo-kwaśna, RB – otulina rutylowo-zasadowa, RC – otulina rutylowo-celulozowa, RR – otulina rutylowa o dużej grubości.

 

Przechowywanie elektrod

Otulina na elektrodach jest krucha i bardzo higroskopijna co wymusza  odpowiednie traktowanie elektrod. W przypadku nieodpowiedniego obchodzenia się z nimi może nastąpić pogorszenie ich jakości, a nawet bezpowrotne uszkodzenie. Otulina elektrod jest narażona na uszkodzenie mechaniczne, nadmierne nawilgocenie i w przypadku długiego przechowywania na proces naturalnego zestarzenia. W celu zapobieżeniu uszkodzeniu mechanicznemu należy zachować ostrożność w czasie transportu i składowania elektrod - nie wolno elektrod rzucać ani składować w wysokich stosach. Wskazane jest przechowywanie w oryginalnych opakowaniach.

Należy pamiętać o tym, że otulina zasadowa jest na tyle higroskopijna, że wchłania wilgoć nawet z powietrza. Chcąc usunąć zawilgocenie przed spawaniem, należy podsuszyć elektrody przez około 1-3h w temperaturze około 300÷350°C. Producenci elektrod podają dla swoich produktów wskazówki co do temperatury i czasu podsuszania poszczególnych rodzajów elektrod. Najlepiej elektrody magazynuje się w suchym pomieszczeniu o temperaturze około 20°C i wilgotności poniżej 50%. Elektrody które były przechowywane zbyt długo w wilgotnym pomieszczeniu mogą bezpowrotnie stracić swoje właściwości. Wchłonięta woda w długim okresie czasu może wejść w reakcję chemiczną ze składnikami otuliny. Oznaką takiego zdarzenia są wykwity białych kryształów na powierzchni otuliny. Takich elektrod nie zaleca się używać do spawania odpowiedzialnych konstrukcji, nawet po ponownym przesuszeniu. Elektrody rutylowe, rutylowo-kwaśne i kwaśne, przeznaczone do spawania stali niestopowych i niskostopowych, gdy są przechowywane w suchym miejscu (w temperaturze powyżej 10°C), nie wymagają suszenia przed spawaniem. Jeśli okaże się to konieczne, można je suszyć 1 godzinę w temperaturze 100÷130°C.

Przy spawaniu elektrodami otulonymi należy zawsze stosować parametry pracy podane przez producenta na etykiecie opakowania. Jest na niej również podane natężenie prądu spawania.

 

 

Newsletter
Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać informacje o kuponach rabatowych i promocjach w naszym sklepie . To się opłaca
Chmura tagów
Artykuły
Kontakt

Od a Do z Centrum Dystrybucji 

Konstantynów Łódzki ul. Żeromskiego 2  tel  42 211 30 23  

 

 

do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl